Бездә яшәгән хәтер

1941‑1945нче еллар, дәһшәтле сугыш еллары. Бу афәт илебезнең һәрбер йортына үтеп керде: үзенең салкынлыгы, ачлыгы, якыннарны югалту кайгысы, аяусыз хезмәт, җиңү шатлыгы, туганнарның сугыштан кайтуы белән.

Ярмәкәй районындагы Абдулла авылында яшәүчеләргә дә кагылды бу яу. Әтиемнең бабасы Җәмил Хәмит улы Бөек Ватан сугышында­ кат­наша. 1943 елның
7 фев­­­ралендә, сул кулы каты яра­­­лану сәбәпле, май аена хәтле госпитальдә дәвалана. Хәрби табиблар комиссиясе 28 майда аны хәрби хезмәткә яраксыз дип таба.

Бабамның әтисе һәм аның бертуган абыйсы Басыйр турында Ярмәкәй районы буенча «Алар Җиңү белән кайтты» дигән китаплар сериясендә дә язганнар.

Кырык өченче елның ­
8 июнендә Җәмил бабам туган якларына әйләнеп кай­та. Тиздән ул үзенә тормыш­ иптәше итеп тыл хезмәтчәне, колхозның сыер савучысы Икълимә Гарифулла кызы Фазуллинаны сайлый. Өй­ләнешеп, бергә яши башлыйлар. Хатын‑кыз җил­кәсенә хуҗалыкны алып ба­ру, йорт‑җирне карау, колхоз эшләре дә йөклә­нелә. Чиләкләп ташып яшел­чәләргә су сибәләр. Ул вакытта ял көннәре турында белмәгәннәр дә.

Сугыш елларында барысы да җиңү өчен, ә сугыштан соңгы елларда илне, җимерелгән хуҗалыкны торгызу өчен тырышып эшләгәннәр. Бабамның әти‑әнисе бервакытта да тор­мышларына зарланмыйлар. Көнне-төнне белми колхозда хезмәт куялар, үз хуҗалыкларын тоталар, бала­лар ач‑ялангач булмасын, дип тырышалар.

Балалары: Камил, Шамил, Әмир, Кәбир, Риф һәм Ри­ма һәрвакыт туган нигез­ләренә бәйрәмнәрдә, юбилейларда җыелышалар. Үз­ләрен тәрбияләп үстереп, ке­ше иткән әти‑әниләрен хөр­мәтләп, рәхмәт сүзләрен җиткерәләр.

 Алар, Башкортстанның төрле шәһәрләренә урнашып, үз тормышлары белән яши. Өченче балалары, минем бабам Әмир туган авылында яшәп кала. Иске йорт­ны сүтеп, яңаны җиткерә. Колхозда гомер буе алдынгы механизатор була, «Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнә. Бабам минем ВЛКСМның XVII съездында да катнашкан кеше.

 Икълимә әбиемнең горурлыгы булып алтын йө­гертелгән хәрефләр белән «Үрнәк каенана» дип язылган кызыл тасма тора. Аны карт әбиемә 8 Март бәйрәмендә клубта тапшыралар.

— Син үзеңне бәхетле дип саныйсыңмы? — дигән сорауга ул:

— Әни кешегә бәхет өчен күп кирәкми. Балаларым исән‑сау, үсеп кеше булдылар, үзләренә кирәкле һөнәр сайлап, белем алдылар. Һәрберсенең эше, гаиләсе, торыр җире бар. Оныкларым, оныкчыкларым үсеп килә. Минем өчен менә шул бәхет, — дип җавап бирә.

«Үрнәк каенана» тасмасын тагып, тамашачыларга зәңгәр күк йөзе, илгә тынычлык һәм гаиләләргә татулык тели.

Тормышлары авыр булуга карамастан, алар барысына да түзгәннәр, сугышны кичергәннәр һәм, без яхшы яшәсен өчен, күп  эшләгән­нәр. Мин алар белән чын күңелемнән горурланам. Һәрвакыт сокланып истә тотачакмын һәм алга таба да аларның тарихын башкаларга җиткерермен дип үземә сүз бирдем.

Ралина ИСӘНГУЛОВА, 8нче мәктәпнең 7д класс укучысы